موسیقی کودک

چـرا موسـیقی بـرای فرزندتـان واجـب است ؟

آمـوزش موسـیقی مـی تواند از دوره کودکـی آغاز شـود که همیـن امر سـبب تربیـت هنرمنـدان بـزرگ و برجسـته ای می شــود که در

آینـده موسیــقی دانـان ارزشــمندی خواهــند شد ، اما آمـوزش صحــیح موسیقـی ، به خصــوص از سنـین کودکـی ، امـری مهـم است

کـه در ایــران تـوجـه بســیار انـدکـی به آن شـده و آن طــور کـه بایـد جـدی گـرفـته نشـده اسـت . بـه گـزارش شفـاف ، بـا ظهـور

موسـیقی های جـدید غـربـی و ورود آن به جمـع مـوسیقــی های ایـرانـی و به تبـــع آن جـذب جـوانـان و نوجـوانـان به ایـن نـوع

موسـیقی ها ، بسـتر سـازی  بـرای ترویـج بیشــتر موسیـقی ایرانـی بیـش از پیـش ضـروری مــی نمـاید . تولیـد آثـار فـاخـر و

موسیـقایی ، نـوآوری در موسـیقی ایـرانـی متـناسـب با ذائــقه قشـر امـروزی و حمـایت از هنـرمنـدان موسیـقی ایـرانی از جمـله

عواملـی هسـتند که مـی توانـد زمیـنه سـاز تـرویج ایـن هنـر در میـان قشـری از جامعـه شـود که بیشـترین و تاثیـرگـذارتریـن جمعیـت

کشـور را به خـود اختـصاص داده اسـت و شـاید بهـتر باشـد بگوییـم که یکـی از مهـم تـرین عوامل ترویج موسیقی فاخر ایرانی را

می توان آمـوزش  درسـت آن کرد . متاسفـانه در کمـتر خـانواده ای به آمـوزش موسیـقی کـودک به عنـوان یـک ضـرورت مهـم و

آیـنده سـاز نـگریسـته شـده اسـت ، در حالـی کـه آمـوزش موسیقـی به کـودکـان مـی تـواند سبـب رشـد و بـالنـدگـی ذهـن و قـدرت

خـلاقیـت آنـها در آینـده شود .به یـاد داشـته باشـیم که تنـها هـدف از یادگـیری موسیـقی در دوران کـودکـی ، صـرفا روشـن

نگـاه داشتـن چـراغ موسـیقی در ایـران نیـست بلکه بـزرگ تریـن مزیـت یـادگـیری موسیـقی بـرای کـودک را مـی تـوان شـادابی

ذهـن، قـدرت تحـلیل مسـائل ریـاضـی ، خلاقیـت و کنجـکاوی وی برشـمرد.

( کلـودید مـونـته سـوری ) پزشـک ایتـالیـایی که در سـال 1907 محـلی را بـرای تربـیت کودکـان معـلول تاسیـس کـرد ، می تـوان جـزو

نخـستین افـرادی دانـست که آمـوزش موسیقـی به کـودکـان را در جهـان آغـاز کـرده اسـت . نقـطه نظــر اسـاسی وی چنیــن بود:

( بچه ها بایـد بیامـوزنـد کـه چگونـه بیـامـوزنـد ...) گرچه او علم چندانی به موسیقی نـداشت ، ولـی با کمـک دوسـتان

موسیـقی دان خـود تـوانسـت مـوسیقـی را روشی برای چگـونه آمـوختـن کـودکـان انتخــاب کنـد.(مفاخری ،1384) اما شـوربخـتانه

به ایـن رشـته آن طـور کـه بایـد توجـه نشـد و بـه آمــوزش موسـیقی بـه کـودک در مـیان خـانـواده هـا بـا نگـاهـی تفــننی

نگـریسته می شـود . جـدی نگـرفتـن و بـی توجهــی به موسـیقی کـودک نـه تنـها در خـانـواده کـه در تـولیـدات رسـانه ملـی

نـیز مشـاهـده مـی شـود ، بـه طـوری کـه با اندکـی تامـل مـی تـوان به سادگـی پـی بـرد که تـولیـدات صـدا و سیمـا بـرای کـودکـان

صـرفـا جنـبه سـرگـرم کنــنده دارد و سعـی نـدارد تا مجـالی بـرای بـروز کنجـکاوی و خـلاقیـت کـودک ایـجاد کنـد . نه تنهـا

آمـوزش درسـت موسیـقی بـه کـودکـان مـی تـوانـد موجـب رشـد کـودک و بالندگی آنـان شـود ،بلـکه حتـی پیـش از آن ،مـادران

می توانند در دوران بـارداری بـا گـوش سپـردن به موسـیقی هـای آرام بخـش و مـلایم تـاثـیر آن را بر جـنین و حتـی پـس از

زایـمان در کـودک مشـاهده کنـند .دکـتر ( الـکسـاندر لامـونـت ) بر ایـن اعتـقاد اسـت کـه در دوران بـارداری هـر نـوع موسـیقی

که فـرد دوسـت دارد ،امـکان اجـرا دارد و مـی تـوان از آن بـرای جنـین یـا کـودک خـود استـفاده کرد ،امـا به دلـیل نزدیکـی میـزان

ضـربان قلـب کـودک بـا موسیـقی های آرام بخش ترجیـح بـر ایـن اسـت که از ایـن نـوع موسیقـی ها استفـاده شـود . نکــته جـالب

آن که فـرکانـس هـای بـم و بـاس بهـتر مـی تـوانـند در مایـع درون رحـم بـه حـرکت در آیند. لامونت عقیده دارد که اگر در سه ماه

آخر بارداری از یک موسیقی مشخـص و ترجـیحا کـلاسیـک بـرای جنیـن اسـتفاده شـود ،او در یـک سـالگی  با شـنیدن آن واکـنش

نشـان می دهـد و مـوسیـقی را درک می کـند. همـچنین ( کـاتـریـن سینـگلتـن ) (خـوانـنده) معـتقد اسـت تـاثیـر یـک موسـیقی که

کـودک در رحـم مـادر بـارهـا به آن گـوش مـی دهـد، حتـی بیـش از 12 مـاه اسـت: ( زمـانی که در مـاه پنجـم بـارداری خـود بـودم

در حـال اجـرای قطعـه ای موسـیقی بـودم و فـرزندم در تمـام این مدت این قطـعه را می شنـیده است . هنـگامی که کودکـم پنـج سـال

داشـت ،بـار دیـگر ایـن قـطعه را اجـرا کردم و او به مـدت سـه سـاعــت بـدون آن که کـوچکـترین حـرکـتی از خـود نشـان دهـد ،

به ایـن اجـرا گـوش میـداد.) ( ایسـنا 1384)امـا الکسـاندر لامـونـت در بخـش دیـگری از تحقـیقاتـش در ایـن زمیـنه ،مـوسیـقی

موتـسارت را بهتـریـن نـوع موسیـقی بـرای کـودک مـی دانـد و می گـوید: ( ریـتم موسـیقی موتسـارت و ضـربان قلـب کـودک ،

هر دو  60  بـار در یـک دقیـقه اسـت و ایـن همـگونــی تـاثـیرات بیشتری نسبت به سـایر انـواع موسیـقی هـا بـر روی جنیـن

مـی گـذارد.) (مـرکـز موسیـقی و سـرود صـدا و سـیما، 1392)

( جنـسن اریـک ) در کتـاب (چـگونگـی تـاثیـر موسیـقی بـر مـغز) بر وجـود شـواهـدی تاکیـد مـی کـند. جنــین زمـانی که در رحـم مـادر

اسـت در بـرابـر مـوسیـقی واکنـش نشـان می دهـد بـنا به اعتـقاد وی صـداهای بلـند و مـوسـیقی سبـب جهـیدن و پریـدن جنـیــن و

پـدیـد آمــدن واکنـش هایـی از ســوی او در داخــل رحـم مـادر مـی شـود و یـادگیـری هـای دیـگری نیـز بـرایش به همـراه دارد.

همـچنیـن زمـانی کـه صـداهـای بـلند تـکرار شـونـد ،جـنین به آن عـادت کـرده و واکـنش کمـتری در برابر آنـها نشـان مـی دهـد.

( علیزاده اصـل ،1394 )

دانشـمندان معـتقدنـد ریتــم و آهنـگ دلخـواه کـودکـان برگـرفـته از آواهـایی اسـت که در دوران جنــینی خـود شـنیده انـد. جنــین

به تمامـی صداهـای رحـم گـوش داده و به آنـها واکنـش نشـان مـی دهـد. اصـوات آرام ،حـرکـات جنـین را آرام و اصـوات تنـد،

حرکـاتـش را تنـدتر می کند.ایـن فـرکانـس ها پـس از تـولـید نـیز در کـودک مشـهود اسـت و در تعــیین مـیزان خـلق و خـوی

او تـاثـیر بسـزایـی دارد.

همـان طـور کـه در سطـرهـای بـالا بیـان شـد،موسیـقی در دوران بـارداری تاثیـرات شایانـی در افـزایـش مـیزان آرامـش فرزنـد

و مـادر دارد ،ولـی یادگیـری دانـش موسیقـی در دوران کودکـی نقـش مثبـتی در رشـد ذهنـی کودکـان در پـی خواهـد داشـت.

عـلاوه بر آنـکه انـجام فعـالیـت هـای گروهـی و با نشـاط بـرای کـودک، روحـیات کـودک را بهـبود مـی بخشـد، زمیـنه هـای

بـروز خـلاقیـت را نیـز در او شـکوفا مـی کـند.

( سـودابه سـام ) یکـی از فـعالان عرصـه موسیـقی کـودک اظهـار مـی کند:( در هنـگام فعالیـت کـودک در زمیـنه موسیقـی،

او مـی آمـوزد چـگونـه از کوشـش خـود لـذت ببـرد و نیـز یاد مـی گیـرد که نمـی توان خیلـی آسـان به نتیـجه رسـید.

او یـاد مـی گیـرد که چـگونه نقـش خـود را سالـم ایـفا کـند و چگـونه صـبور باشـد. موسیـقی به کـودک کـمک مـی کنـد تـا

همـکاری،تعامـل و اعـتماد به نفـس او افزایـش یـابد و خـودش را بـشناسـد،بـاور کند،اظهـار وجـود نمـاید و تـرس هایـش

را کـنار بگـذارد.)  ( باباشـاهـی،1387)

( ناصـر نـظر ) یکـی دیـگر از مربـیان بنـام موسـیقی کـودک نیـز دربـاره تاثـیرات مـوسیقـی بـر کـودک چنـین مـی گـویـد :

( انسـان به نـشـاط نیـاز دارد. نشـاط بـرای بچـه های دبسـتانی و نوجـوانـان که در حـال انتـخاب و تصــمیم گیـری هسـتند،

مهـم اسـت. این نشـاط با موسیـقی به دسـت مـی آید. موســیقی یـک فعـالیـت ذهـنی اسـت که باعـث بالا بـردن قـوه تمـرکز مـی شـود.

وقتـی شمـا یـک چیـزی را خـوب بشــنوید،خـوب هم استـنتاج مـی کـنید و جواب مـی دهـید. بچـه ای که در حـال خـوانـدن شعـر و

هـم زمـان سـاز زدن اسـت از دو نـیم کـره مغـزش در یـک زمـان اسـتفاده مـی کند و ایـن فـرآیند ،تـاثیر زیـادی در فراگـیری دروس

ریاضـی هـم دارد.) (صـائبـی،1392)

در مطالعـاتـی که دربـاره تاثـیر مـوسیقـی در خـلاقیـت کـودکان صـورت گـرفـت، دانـش آمـوزان یـک کـلاس به مـدت یـک سـال روزی

20 دقیـقه مـوسیقـی آمـوزش دیدند، در حـالـی که دانـش آمـوزان کـلاس دیگر در همـان زمیـنه ،آمـوزش مـوسیقـی نـگرفـتند. پـس از

یـک سـال از هـر دو گـروه آزمـایش ( قـدرت درک ) و ( خـلاقیـت ) به عمـل آمـد. نتیـجه تحـقیق از ارزش برنامـه هـای بلـندمـدت

مـوسیقـی، به ویـژه در زمـینه تجسـمات که عنصـر اصـلی خـلاقیـت به حسـاب مـی آید،حمـایت کرد.(علیـزاده اصـل،1394)

همـچنیـن نتیـجـه یـک تحـقیق در کانادا بیـانگـر ایـن اسـت که افـرادی که در خردسـالـی آمـوزش مـوسـیقـی مـی بیـنند نـسبت به

همـسالان خـود از حـافظه بهـتری برخـوردار هسـتند تحـقیقـات در ایـن زمـینه نشـان مـی دهـد کودکانـی کـه در طـی یـک سـال آمـوزش

موسـیقـی دیده بـودند . در تسـت حـافظه عملکـرد بهـتری در مقایسـه با دیـگر کـودکان از خـود بـروز دادنـد.

( لاورل تـریـنور ) دانـشمند روان شـناس و عـصب شـناس دانشـگاه هـامیلتـون در طـول یـک سـال آمـوزشـی مـوسیقـی به کـودکان

نتایـج جالـب تـوجهـی را به دسـت آورد. بنا به گفـته او کـودکانـی که تحـت تعـلیم مـوسیقـی قـرار گـرفـته بـودند در دیـگر مهـارت هـا

کـه ارتبـاط  مستـقیمـی با مـوسیقـی نداشـت از قبـیل فـراگیـری ادبیـات،ریـاضیـات و دیگر مهـارت هـای دیـداری و گفـتاری در مـدت یـک

سـال پیشـرفـت در خـور مـلاحـظه ای در مقایسـه با دیـگر کـودکان از خـود نشـان دادند. ( گفـتگوی هـارمونیـک ،1388)

جـدا از مـواردی که بیـان شـد موسیقی می توانـد به عـنوان ابـزاری بـرای درمـان کـودکان پیـش فـعال یـا کـودکانـی کـه ازبیـماری های

روحـی رنـج مـی برند به کار برده شـود و نقـش بسـزایی در اجـتماعـی تر شـدن کودک ایـفا کـند.

تاثیـر مـوسیقـی در ذهـن کـودکـان تنـها شـامل افـراد عـادی نمـی شـود . مـتخصصـان امـر با اسـتفاده از روش هـای مـوسـیقی درمانـی

توانسـته انـد وضـعیت  روحـی و جسـمانی کودکـان معـلول ذهنـی را نیـز به طـرز چشـمگیری تغـییر دهـند و رونـد درمـان بـیماری آنـها

را تسریـع کـنند. بهـره گـیری از روش هـای نـوین آمـوزش مـوسـیقـی به کـودکان اسـتثنایـی با در نظـر گرفـتن تـوان هوشـی، شرایـط

ذهنـی و ن محـدودیت های حسـی و حـرکتـی با استـفاده از سـازهایـی که نـواختنـش بـرای ایـن گـروه از کودکان سـاده تر باشد، شور

و حرکتـی به کودک مـی دهـد تا با اسـتفاده از آن بتوانند برای بهبود وضعیت جسمانی و روحی خود استفاده کنند.

کودکان مـعلول با اسـتفاده از مـوسیقـی مـی توانند ذهـن خـود به آواز یا سـاز را مـتمرکز کـنند و در نتـیجه ،رفـتارها و مهـارت های

کنترل شـده تری انـجام دهـند. ایـن گـروه از کودکان با اسـتفاده از گـروه نـوازی یا هـم خوانـی مـی آمـوزند که چـگونه رفـتارهای خـود

را در انـجام امـور مـشترک کـنترل کـنند. همـچنین مـی توان با مـدد جسـتن از نرمـش هـای ریتمـیک و خـاص که توسـط متخصـصان

امـر صـورت میـپذیرئد حرکات غـیر ارادی کـودکان را نیـز کنترل کرد. ( آمـوزش مـوسیقـی بـه کودکان اسـتثنایـی،1387)

آشنایی با ساز گیتار

آشنایی با ساز گیتار

آموزش ساز های سنتی و ایرانی

این توضیحات در داخل این ابزار نمایش داده میشود